FUTBOL YANGILIKLARI

Sahifani Otabek Yo`ldoshev olib boradi. "Ma'rifat" gazetasi materiallaridan ham foydalanildi.

• 07.09.2005. Toshimisu yoshidaning «karomati» yoki 8 va 12 oktyabrlarni kuting
• 07.09.2005. Berluskoni “ota” bo‘ldi
• 07.09.2005. Yaponlar kollinani ishga taklif qilmoqda
• 13.03.2005. Ispanlarning alamli mag`lubiyatlari
• 07.03.2005. Devid pensiyagacha «Real»da qolmoqchi
• 04.03.2005. Roberto Karlos 300 o‘yin o‘tkazdi
• 04.03.2005. Qizg`in bahslar davom etadi
• 23.02.2005. FIFA nigohi qora qit'ada
• 23.02.2005. Afrikaning eng yaxshi futbolchisi
• 19.02.2005. Finaloldi finallari.
• 19.02.2005. O‘zbekiston termasi 47-o`rinda
• 12.02.2005. Zidan 2007 yilda futboldan ketmoqchi
• 12.02.2005. Sehrli tayoqcha
• 12.02.2005. “La-liga”ning afsonaviy futbolchisi
• 09.02.2005. Qo`l yetgulik masofa.
• 29.01.2005. Germaniyaga yaqinlashayotgan yo`l.
• 29.01.2005. “Paxtakor” Italiyada durangga erishdi.
• 26.01.2005. O‘zbekiston – MDJda ikkinchi!
• 26.01.2005. Terma jamoa safardan qaytdi.
• 19.01.2005. Muhim uchrashuv — oldinda
• 19.01.2005. Sardor hali kerak
• 19.01.2005. Sinov yaqinlashmoqda
• 16.01.2005. Devid ispancha gapira boshladi
• 12.01.2005. O’zbekiston – Osiyoda to’rtinchi!
• 12.01.2005. Muxlislar uchun javobgarlik
• 12.01.2005. Reyting e'lon qilindi
• 12.01.2005. Qichqiriqlar tinmadi
• 08.01.2005. FIFA futbol qoidalarini o‘zgartirmoqchi
• 08.01.2005. Hammasi «Chelsi» haqida
• 05.01.2005. Shevchenko va Klichko mamlakat qahramonlari
• 04.01.2005. Dunyoning 100 ta eng yaxshi klubi
• 04.01.2005. Ronaldino eng zo`r futbolchi
• 04.01.2005. Afrikada jahon chempionati o`tadi
• 04.01.2005. Romario futboldan ketmoqchi

TOSHIMISU YOSHIDANING «KAROMATI» YOKI 8 VA 12 OKTYABRLARNI KUTING

07.09.2005. “Paxtakor” stadioniga tashrif buyurgan 55 ming muxlis, televizor qarshisida o‘tirgan millionlab vatandoshlarimiz hamda ushbu muhim o‘yinni kuzatgan jahondagi boshqa ko‘plab futbol ishqibozlariyu mutaxassislarni lol qoldirib, 3 sentyabr kuni bo‘lib o‘tgan jahon chempionati saralash o‘yinlarining pley-off bosqichidagi O‘zbekiston — Bahrayn matchida yaponiyalik hakam Toshimitsu Yoshidaning kashf qilgan “yangicha qonuni” bizga foydali bo‘ldimi yo zarar?
Gap shundaki, o‘sha o‘yinda nima yuz berganini hammamiz ko‘rdik va yaponiyalik futbol “bilimdoni”ning qaroridan ajablandik. O‘zbekiston Futbol Federatsiyasining mutasaddilari shu masala yuzasidan FIFAga murojaat qilishgan edi. Ularning qarori bir qadar kutilmagan bo‘ldi: 3 sentyabr kungi o‘yin hisobi bekor qilinib, u 8 oktyabr kuni qaytadan o‘tkazilishi belgilab olindi. Javob uchrashuvi esa, Bahrayn poytaxti Manamada 12 oktyabrda bo‘lib o‘tadi. Hozircha hakamga qanday chora qo‘llanilgani haqida aniq ma’lumotlar yo‘q.
Xo‘sh, FIFAning ushbu qarori biz uchun foydali bo‘ldimi yo zarar? O‘FFning birinchi vitse-prezidenti Baxtiyor Rahimov bu holga shunday munosabat bildirdi: “FIFA qarori biz kutgandek bo‘lib chiqmadi. Guvohi bo‘lganingizdek, hakam avvaliga penaltini qayta tepish ishorasini ko‘rsatgandi. Ammo Bahrayn jamoasi futbolchilari unga nimalarnidir berilib tushuntirishgach, 11 metrlik jarima to‘pini qayta tepish bekor qilindi. FIFAning qarori bizni qoniqtirmaydi. Toshkentdagi o‘yin 39-daqiqadagi penaltini qayta amalga oshirish bilan boshlanishi kerak”. Bu haqida OFK elektron sayti xabar qiladi.
Bahraynliklarning esa oshig‘i olchi. Hatto ushbu davlat futbol assotsiatsiyasi prezidenti shayx Salmon bin Ibrohim al-Xalifa jurnalistlarga intervyu berar ekan, shunday deb o‘tdi: “Bir qator o‘yinchilarimiz oktyabrgacha jarohatlari tuzalib, safga qaytishadi. Bu yaxshi. Shuningdek, bizda mashg‘ulotlar o‘tkazish uchun qulay fursat tug‘ildi”.
Bir qator hamyurtlarimizning FIFAning jahon chempionati ijroiya qo‘mitasi byurosi va shu qo‘mita rahbari Lennart Yuxansson tomonidan qabul qilingan qaroriga bo‘lgan munosabatini bilishga oshiqdik.
Temur Nizaev, sport jurnalisti:
— Albatta, buning biz uchun noqulay tomonlari ko‘proq. Birgina misol. Jarohat olganlari bois o‘sha o‘yinda maydonga tusha olmagan Bahrayn terma jamoasining yetakchi o‘yinchilari A’lo Hubayl, Husayn Bobo, al-Dossariy 8 oktyabrgacha tuzalib, maydonga qaytishlari mumkin. Nima bo‘lganda ham, futbolchilarimiz astoydil tayyorgarlik ko‘rib, ularni Toshkentda yanada yirikroq mag‘lub etishlari shart.
Abdurasul Narmanov, muxlis:
— Toshimitsu Yoshidani hakamlikdan butunlay chetlatish lozim! Agar penalti tepayotgan futbolchining jamoadoshi jarima maydonchasi hududiga kirsa yoki penalti belgilangan nuqtaning 9,15 metrlik hududida harakatlansa, penalti qaytadan amalga oshirilishini oddiy muxlis ham biladi-ku!..
Umid qilamizki, vakillarimiz 8 oktyabr kuni raqiblariga qarshi mardona o‘yin ko‘rsatadilar. Biz ularga omad tilab, g‘alaba kutib qolamiz.
Husan NISHONOV

BERLUSKONI “OTA” BO‘LDI

07.09.2005. Ukraina terma jamoasi o‘yinchisi, “Milan” hujumchisi Andrey Shevchenkoning o‘g‘liga Italiya Bosh vaziri hamda “Milan” klubi xo‘jayini Silvio Berluskoni cho‘qintirgan ota bo‘ldi, deb xabar beradi internet saytlari. “Ularning menga bo‘lgan muomalasidan so‘ng o‘zimni xuddi otadek his qildim”, dedi Berluskoni jurnalistlarga intervyu berar ekan, Andrey Shevchenko hamda amerikalik fotomodel Kristan Pazikning o‘ziga bildirgan ishonchidan xursand bo‘lib. Tantana Milandan uncha uzoq bo‘lmagan Avliyo Vinchentso cherkovida bo‘lib o‘tdi. Ko‘pchilik sport sharhlovchilari bu marosim daragini eshitgach, Silvio Berluskoni ustamonlik qildi, deb hisoblamoqda, chunki Andreyning o‘g‘lini Roman Abramovich ham cho‘qintirmoqchi edi. Bu bilan u Shevchenkoni “Chelsi”ga olib o‘tishni ko‘zlayotgandi.

YAPONLAR KOLLINANI ISHGA TAKLIF QILMOQDA

07.09.2005. Yaponiya futbol ligasi prezidenti Masaru Sudzuki italyan hakamining yaqinda Italiya hakamlar assotsiyatsiyasi qarori tufayli o‘z faoliyatini to‘xtatmoqchi bo‘lganligini eshitgach, Yapon jamoalari o‘rtasida o‘tadigan o‘yinlarga hakamlik qilishga taklif qildi, deb xabar beradi Italiya OAVlari. “Jeyliga” o‘yinlarini boshqarish “Fantomas”ning kunchiqar yurtda obro‘sini ko‘taradi, deb hisoblaydi Sudzuki. “Yaponlar 2002 yilda bo‘lib o‘tgan jahon chempionatida hakamning Braziliya va Germaniya o‘yinini yuqori darajada boshqarganini yaxshi eslashadi. Agar Kollina yana hushtakni qo‘liga olishga rozi bo‘lsa, bizning ishqibozlarimiz uni olqishlashadi” demoqda prezident. G‘arb OAVlarining yozishicha, hakam Angliya chempionatini o‘tkazishga ham taklif qilinishi mumkin.

ISPANLARNING ALAMLI MAG’LUBIYATLARI

13.03.2005. Haftaning seshanba va chorshanba kunlari Yevropada katta futbol uchrashuvlari davom ettirildi. Yevropa Chempionlar Ligasi nimchorak final o‘yinlarining javob uchrashuvlari ko‘pgina “grand” jamoalarning (masalan, “Real”, “Barselona”, “Manchester Yunayted”, “Arsenal”) alamli mag‘lubiyati bilan yakun topdi. Turning markaziy uchrashuvlaridan biri Londonda mahalliy “Chelsi” hamda Premero yetakchisi “Barselona” jamoalari o‘rtasida bo‘lib o‘tdi. Jamoalarning birinchi uchrashuvida “Barsa” 2:1 hisobida “Chelsi”ni mag‘lubiyatga uchratgan edi. Shu boisdan bu uchrashuvning ahamiyati juda katta edi. O‘yin “Chelsi”ning shiddatli hujumi ostida o‘tdi va jamoa 4:2 hisobida g‘alaba qozondi. Italiya chempioni “Milan” esa “Manchester Yunayted”ni qabul qilib, xuddi mehmondagidek Kresponing goli evaziga (1:0) g‘alaba qozondi. Yana bir uchrashuv Frantsiyaning “Lion” hamda Germaniyaning “Verder” jamoalari o‘rtasida o‘tdi. O‘yin Yevropa futboliga xos bo‘lmagan natija bilan yakunlandi: “Lion” — “Verder” 7:2 (3:0)
Chorshanba kungi o‘yinlar ichida muxlislarni qiziqtirgan uchrashuv “Yuventus” va “Real” jamoalari o‘rtasida bo‘ldi. O‘yinning asosiy daqiqasi 1:0 hisobida “Yuventus” foydasiga yakunlandi. Birinchi uchrashuvda “Real” shunday hisobda g‘alaba qozonganligi uchun qo‘shimcha vaqt belgilandi. Qo‘shimcha vaqtning 26 daqiqasida “Yuventus” a’zosi Marsela Salaeta jamoasining g‘alaba to‘piga mualliflik qildi. Qolgan uchrashuvlar natijalari quyidagicha: “Arsenal” — “Bavariya” 1:0 (1:3), “Bayer” — “Liverpul” 1:3 (1:3), “Monako” — “PSV” 0:2 (0:1)
Milanning “Inter” hamda Chempionlar Ligasi sohibi “Portu” uchrashuvi 15 mart kuniga qoldirilgan. Shunday qilib nimchorak final uchrashuvlarining asosiy bahslari ortda qoldi. Shuni aytish kerakki, Yevropaning ko‘zga ko‘ringan hamda chempionati jahon reyting jadvalida yetakchi o‘rinlardan birini egallab turgan Ispaniya jamoalari bu yil nimchorak finaldan bahslarni to‘xtatadigan bo‘ldi.

DEVID PENSIYAGACHA «REAL»DA QOLMOQCHI

07.03.2005. Angliya terma jamoasi sardori Devid Bekxem futbol bilan “Real” jamoasida xayrlashish niyatida ekanligini ma’lum qildi. 29 yoshli yarim himoyachi 2003 yili qirollik klubiga “Manchester yunayted”dan o‘tgandi. “Men “Real”ga kelgan paytimda, futbol o‘ynashni to‘xtatgunimcha mana shu klubda qolaman deb o‘ylagandim. Va buni endi amalga oshirmoqchiman. Qarorimdan oilam ham xursand, hamma gap mening yangi shartnoma tuzishimda qoldi. Agar qaytadan shartnomaga qo‘l qo‘yishni taklif qilishsa, bajonidil imzolashga tayyorman”, — dedi u Madrid futbol klubi telekanaliga bergan intervyusida. Bekxemning so‘zlariga qaraganda, “Real”ning yangi murabbiysi Vanderley Lushemburgu nafaqat jamoadagi ichki vaziyatni o‘zgartirdi, balki Bekxemga yana formaga qaytishiga yordam berdi. “May oyida 30 yoshga to‘laman. Oldinda yuqori darajada o‘yin ko‘rsatishim uchun bir necha yil bor. Men ispan tilini o‘rganish bilan juda ko‘p shug‘ullanyapman. Hozir ispan tilini yaxshi tushunaman, ammo gapirishga ozgina qiynalyapman”, – dedi Devid. Avvallari Bekxem futboldan tashqari ham ancha faol harakat qilib, pul topardi. Uning turli hamkorlari va homiylari bor edi. Ayni kunlarda u asosan 5 ta firma va kompaniya bilan hamkorlik qilmoqda. O‘tgan yilgi muvaffaqiyatsizliklarini takrorlamaslik uchun, Bekxem futboldan boshqa ishlari sonini qisqartirdi. Endi uning futbol o‘ynab, ajoyib o‘yinlar ko‘rsatishiga hech narsa halaqit bera olmaydi.

ROBERTO KARLOS 300 O‘YIN O‘TKAZDI

04.03.2005. Ispaniya chempionatida 26-tur o‘yinlari o‘tkazildi. Madridda «Real» «Betis» jamoasini qabul qildi. Ushbu o‘yinda Roberto Karlos o‘zining 300 o‘yinini jamoaga munosib sardorlik qilib nishonladi. O‘yinning 10-daqiqasida Santyago Solari oshirib bergan to‘pni Maykl Ouen darvozaga yo‘lladi. Birinchi taym so‘nggida hakam belgilagan jarima to‘pini Roberto Karlos darvoza to‘riga tushirdi va o‘z jamoasini hisobda oldinga olib chiqdi. Tanaffusdan so‘ng Iker Kasilyas o‘rniga darvozani egallagan Sesar Sanches Luis Edu zarbasini qaytara olmadi. Biroq oradan ko‘p o‘tmay Ivan Elgera raqib jamoasi darvozasiga to‘p yo‘llab, hisobni 3:1 ga yetkazdi. «Real» «Barselono» so‘ng olti ochko farq bilan ikkinchi o‘rinda bormoqda. O‘yin oxirigacha hisob o‘zgarmadi.

QIZG`IN BAHSLAR DAVOM ETADI

04.03.2005. Haqiqiy muxlislar bedor o‘tkazadigan tunlar tobora yaqinlashmoqda. Kelgusi haftaning seshanba va chorshanbasida Yevropa Chempionlar Ligasi chorak final ishtirokchilarini aniqlash masalasi hal etiladi. Xuddi shu kunlari Syurix vaqti bilan soat 20.45 da 14 jamoa javob uchrashuvlarida maydonga tushadi. Jamoalar soni biroz kamayganidan aslo ajablanmang. Chunki buni oddiy hol bilan izohlash mumkin. Shu kuni «San-Siro»da «Milan» «MYu»ni qabul qilgani uchun «Inter» «Portu»ga mezbonlik qilolmaydi. Ma’lumki, Milan shahrining ikki granti javob uchrashuvlarini (debyutlarda bu hol o‘zgarishi ko‘pchilikka ayon bo‘lsa kerak) aynan shu o‘yingohda o‘tkazadi. Vaziyatdan kelib chiqib UEFA rahbariyati «A» seriya vakili va Portugaliya chempionati yetakchilaridan biri o‘rtasidagi bahsni 15 martga ko‘chirishga qaror qildi. Oldingi sonlarimizda aytib o‘tganimizdek, bu galgi o‘yinlarda ham yanada shiddatli finaloldi finallariga guvoh bo‘lsak ajab emas. Zero, 8-9 mart kunlari Yevropa yashil maydonlarida keyingi bosqichga chiqajak 8 omadli jamoa nomi ma’lum bo‘ladi. Javob uchrashuvlari taqvimi quyida keltirilgan.
8 mart
«Yuventus» — «Real»
«Bayer» — «Liverpul»
«Arsenal» — «Bavariya»
9 mart
«Chelsi» — «Barselona»
«Milan» — «Manchester Yunayted»
«Lion» — «Verder»
15 mart
«Inter» — «Portu»
Saidjon MAXSUMOV

FIFA NIGOHI QORA QIT’ADA

24.02.2005. 2010 yilda Afrika qit’asi o‘zining futbol tarixida muhim bir voqeaning guvohi bo‘ladi. Chunki FIFA (Xalqaro Futbol Federatsiyasi) 2010 yilda Butunjahon kubogi final o‘yinlarini “qora qit’a”da o‘tkazishga qaror qilgach, tezda Misr, Liviya, Tunis, Marokash, Janubiy Afrika davlatlari bu chempionatni o‘tkazish sharafiga ega bo‘lish uchun o‘z nomzodlarini ko‘rsatdilar.
FIFA tashkiloti esa chempionatni o‘tkazish sharafiga ega bo‘luvchi davlat uchun quyidagi shartlarni belgiladi:

1. Har biri o‘zida 40 ming nafar tomoshabinni sig‘dira oladigan 8 ta yuqori darajali stadionga ega bo‘lish;
2. A’lo darajadagi mehmonxona xizmati;
3. Aeroportlar va ichki transport vositalarining ta’minlanganligi;
4. Bu voqeani keng miqyosda yoritib beruvchi axborot vositalarining bo‘lishi;
5. Turli yuqumli kasalliklar va vabodan xoli bo‘lgan davlat;
6. Musobaqalarni o‘tkazish uchun munosib bo‘lgan iqlim sharoiti;
7. Mamlakatning barcha joylarida tinchlik va osoyishtalikning keng ko‘lamda ta’minlanishi;
8. Havoning ifloslanishi past bo‘lgan toza ekologiya;
9. Xalqning va hukumatning bu hodisani o‘tkazishga bo‘lgan xohishi va to‘la ishonchi.

Yuqorida nomlari zikr etilgan barcha davlatlar bu chempionatni o‘tkazish huquqiga ega bo‘lish uchun Shveytsariyaning Syurix shahrida xalqaro futbol federatsiyasi raisi Jozef Blatter, FIFA bosh kotibi doktor Oris Lensi va ushbu shartlarni bajarishni nazorat qilish komissiyasi raisi Jan Piterz boshchiligidagi FIFA komissiyasiga o‘z bayonotini topshirdilar.

Prezident Muhammad Husni Muborak Misr Arab Respublikasi hukumati va xalqi nomidan so‘zga chiqib, Misr bu chempionatni o‘tkazishga juda katta xohish bildirayotganini, bu musobaqaga uning tayyor ekanligi hamda butun Afrika, FIFA federatsiyasi va barcha futbol ishqibozlari Misrning bu harakatidan faxrlanishlari mumkinligini aytdi. Shuningdek, prezident bu tadbirni o‘tkazuvchi komissiya a’zolariga Misr bu musobaqaning muvaffaqiyatli o‘tishi uchun hech qanday kuchini ayamasligini ta’kidladi hamda ushbu muhim tadbirning muvaffaqiyatli o‘tishida o‘zining shaxsiy qarashlarini aks ettiruvchi yuqori darajadagi Misr faxriy delegatsiyasini tashkil qilishga qaror qilganligini aytdi. Misr taqdim etgan hujjatlar to‘plami ilovalar bilan 4476 betni tashkil qiladi va 16 bobni o‘z ichiga oladi. Ularda marketing, moliyalash, sug‘urta, xavfsizlik, stadionlar, axborot xizmati, yashash joyi bilan ta’minlash, transport, shaxsiy kartochkalar, chiptalar, Misrda bundan oldin o‘tkazilgan musobaqalar haqidagi ma’lumotlar, sog‘liqni saqlash, ekologiya, energetika va tadbirni o‘tkazadigan komissiya tuzilishi bayon qilinadi.

Qadimda golf o‘yinining paydo bo‘lishi Shotlandiyaga, futbolning paydo bo‘lishi Angliyaga, qo‘l to‘pining paydo bo‘lishi Germaniyaga, beysbolning paydo bo‘lishi esa Qo‘shma Shtatlarga borib taqaladi, degan aqida bor edi. Lekin mana shularga o‘xshash o‘yinlar bundan ming yillar avval Misrda bo‘lganligi haqiqatdir (yozuvchi-jurnalist Erik Diveris).

Bu haqiqatni tasdiqlovchi “Misr” hujjatli filmi FIFA komissiyasi oldida namoyish etildi. Filmda ko‘rsatilgan Bani Hasan qishlog‘idagi fir’avnlar maqbarasi devorlariga o‘yib ishlangan rasmlar bu haqiqatni isbotlaydi. Film qisqa, qiziqarli, tarixiy dalillarga asoslangan, sun’iy to‘qimalardan xolidir.

XO‘SH, NIMA UCHUN MISR?

Misr tomonidan FIFAga taqdim etilgan hujjatlarda quyidagi asos va dalillarni uchratish mumkin. Misr Afrika davlatlari ichida birinchi bo‘lib futbol federatsiyasini tuzgan, birinchi bo‘lib Afrika davlatlari ittifoqiga asos solgan, Afrika davlatlari ichida birinchi bo‘lib 1921 yil Amsterdamda o‘tkazilgan Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etgan, 1923 yil xalqaro ittifoqqa a’zo bo‘lgan, 1934 yil Italiyada bo‘lib o‘tgan butun jahon kubogi musobaqalarida ishtirok etgan va 1991 yil Afrika o‘yinlari musobaqasini tashkil etgan davlatdir. Shuningdek, u to‘rt marta Afrika davlatlari chempionatining g‘olibi bo‘lgan. BMTning sobiq bosh kotibi Butros G‘oliy, taniqli san’atkor, aktyor Omar Sharif, ilm va adabiyot yo‘nalishida Nobel mukofotiga sazovor bo‘lgan professor, olim Ahmad Zuvayl va taniqli yozuvchi Najib Mahfuz kabi dunyoga mashhur insonlar vatanidir. Bu chempionatni muvaffaqiyatli o‘tkazish uchun Misrda barcha imkoniyatlar mavjud va u FIFAning shartlariga ham to‘liq javob beradi. Shuningdek, Misr butun olamda tengi yo‘q tarixiy obida boyliklariga hamda ko‘plab sayyohlar tashrif buyuruvchi G‘ardaka, Sharm-Shayx va Marsa-Matrux kabi dunyoda tengi yo‘q kurort shaharlariga egadir.

Jismoniy tarbiya va sport nuqtai nazaridan qaralganda, birinchidan, Misr futbol musobaqalari bo‘yicha, xususan, Afrika davlatlari ichida yetakchi o‘rinda turadi; ikkinchidan, Afrika ittifoqi orasida Misr muhim o‘ringa ega va ko‘pgina sport o‘yinlari, boshqaruv markazlari Qohira shahrida joylashgan; uchinchidan, futbol bo‘yicha ko‘pgina Afrika chempionatlari katta muvaffaqiyatlar bilan Misrda o‘tkazilgan; to‘rtinchidan, nafaqat futbol bo‘yicha, balki boshqa sport turlari bo‘yicha ham chempionatlar, musobaqalar o‘tkazishda Misr o‘ziga xos tajribaga ega; beshinchidan, hujjatlarni rasmiylashtirish va tashkiliy ishlar bo‘yicha Misrning imkoniyatlari boshqa Afrika davlatlariga qaraganda ancha yuqori; oltinchidan, oliy darajadagi umumjahon futbol jamoalarida misrlik professional o‘yinchilarning soni ortib bormoqda.

Madaniy-tarixiy va geografik jihatdan olib qaraganda, Afrika qit’asida o‘xshashi yo‘q bu yurt 2010 yilgi Butunjahon kubogi musobaqalarida ishtirok etuvchilar va tomoshabinlar o‘zlarining bo‘sh vaqtlarini maroqli o‘tkazib, yaxshi dam olishlari mumkin bo‘lgan ko‘plab go‘zal va qadimiy sayohat maskanlari bilan mashhurdir. Musobaqalarni o‘tkazish uchun Misrning mo‘’tadil iqlimi va ob-havo sharoiti ham juda qulaydir. Strategik jihatdan, Misrning geografik o‘rni Afrikaning Yevropa bilan Yaqin Sharq mintaqalari kesishgan joyida bo‘lib, bu juda qulay va Misrga kirib kelishni osonlashtiradi.

Misr sayyohlar (chet ellik biznesmenlar, delegatsiyalar) bilan muomala qilishda katta tajribaga ega. Uning barcha yerlarida osoyishtalik va xavfsizlik hukmrondir. Kattami-kichikmi, ayolmi-erkakmi, qat’i nazar, xohlagan joyda, xohlagan vaqtda bemalol, hech qanday xavf-xatar sezmasdan yurishi mumkin.

Misrning ob-havosi turli oshqozon-ichak, vabo kabi yuqumli kasalliklarni keltirib chiqaruvchi omillardan xolidir.

FUTBOL BO‘YICHA ERISHGAN YUTUQLARI

Misrning birinchi terma jamoasi quyidagi yillarda to‘rt marta Afrika chempionligiga erishgan: 1957 yil Sudanda, 1959 yil Misrda, 1986 yil Misrda, 1997 yil Burkina—Fasoda.
Yoshlar terma jamoasi: 20 yoshdan kichik yoshlar terma jamoasi 2001 yil Argentinada o‘tkazilgan Butunjahon chempionatida uchinchi o‘rinni egallagan.

Yuqoridagilar bir necha bor klublar miqyosida o‘tkazilgan Afrika chempionligini qo‘lga kiritgan Misrning “Ahliy”, “Zamalik”, “Ismoiliy”, “Muqovilun” kabi ba’zi jamoalari erishgan yutuqlariga qo‘shimchadir. Shuningdek, “Ahliy” va “Zamalik” jamoalari Afrikadagi eng yaxshi jamoalar deb tan olingan. Misrlik o‘yinchi Xusom Hasan esa butun dunyo bo‘yicha eng yaxshi o‘yinchi sifatida tanilib, Misrda katta olqishlarga sazovor bo‘ldi va Xalqaro Futbol federatsiyasi raisi Jozef Blatter ham uni mukofotladi.

Sherzod AHMATOV tayyorladi.

AFRIKANING ENG YAXSHI FUTBOLCHISI

23.02.2005. Kataloniyaning “Barselona” klubi forvardi va Kamerun terma jamoasi a’zosi Samuel Etoo mana ikki yildirki Afrikaning eng yaxshi futbolchisi deb topilmoqda. Bu yilgi g‘oliblik Durban xalqaro konferentsiyasida afrika futbol konfederatsiyasi tomonidan e’lon qilindi. Ispaniya chempionatining bu mavsumida “Barselona” klubi a’zosi, 23 yoshli Etoo 17 ta gol bilan yetakchilik qilmoqda. U Afrika futbol tarixida kuchlilar ro‘yxatining to‘rtinchi pog‘onasida. Ya’ni liberiyalik afsonaviy Jorja Vea, ganalik Abeidi Pels va senegallik El Xodji Dnuflardan keyingi o‘rinda. Samuel milliy televidenie orqali chiqish qilarkan, unga ovoz berganlarga minnatdorchiligini bildirdi.

FINALOLDI FINALLARI

19.02.2005. Hech zamonda bir musobaqa miqyosida uch-to‘rtta final guvohi bo‘lganmisiz? Ko‘pchilikning javob fikri tarkibidagi kesimni bo‘lishsiz fe’l ifodalashi tabiiy, menimcha. Hayron bo‘lmang, 22-23 fevral kunlari navbatdagi raundiga start beriladigan Yevropa chempionlari ligasida siz bir emas, bir nechta finalni tomosha qilishingiz mumkin. Endigina guruh bahslari yakunlanib, haqiqiy bosqich boshlangan bir paytda Yevrograntlar bir-biri bilan to‘qnash kelishadi. Har bir bahs qiziqarli va shiddatli kurashlarga boy tarzda o‘tishi kutilmoqda. Hatto ba’zi juftliklar orasidagi kurashni finaloldi finallariga tenglashtirsak arziydi. Quyida beriladigan jadvalda o‘sha “final”larni topib olish haqiqiy muxlislar uchun qiyinchilik tug‘dirmaydi. Shuni ta’kidlab o‘tish kerakki, futbol olamida ro‘y berayotgan kutilmagan hollar ehtiyotkor fikr bildirishga undamoqda. Shunday bo‘lsa-da, endi “Portu” — “Monako” sentsatsiyasi takrorlanmasligiga ishonmaydiganlar foizi 50 dan yuqori ekanligini hisobga oladigan bo‘lsak, hali sarguzashtlar oldinda. Yana kim biladi, deysiz. Ishqilib, futbol o‘z fanatlariga o‘ziga xos sarguzashtlar va sentsatsion burilishlarni taqdim etishdan charchamasa bo‘lgani.
Demak, qishning so‘nggi oyida quyidagi 8 jamoa o‘z raqiblari bilan yangi bosqichni boshlab berishadi.
22 fevral
“Real Madrid” — “Yuventus”
“Liverpul” — “Bayer” (Leverkuzen)
“PSV” — “Monako”
“Bavariya” — “Arsenal”
23 fevral
“Portu” — “Inter”
“Barselona” — “Chelsi”
“Manchester Yunayted” — “Milan”
“Verder” (Bremen) — “Lion”.

O‘ZBEKISTON TERMASI 47-O‘RINDA

19.02.2005. FIFA—xalqaro futbol uyushmalari federatsiyasi dunyo mamlakatlari milliy terma jamoalarining 2005 yil fevral oyidagi yangi reyting jadvalini e’lon qildi. Jadvalni tuzishda joriy yilning yanvar oyida o‘tkazilgan rasmiy uchrashuvlar natijalari ham inobatga olindi. Yangi reytingga ko‘ra, o‘z tarixida besh karra jahon chempioni unvonini qo‘lga kiritgan Braziliya milliy terma jamoasi birinchi o‘rinni egallab turibdi. Keyingi o‘rinlardan Frantsiya hamda Argentina milliy terma jamoalari joy oldi. 2006 yili Germaniyada bo‘ladigan jahon chempionatining yakuniy saralash bosqichidagi dastlabki uchrashuvda Saudiya Arabistoni terma jamoasi bilan 1:1 hisobida durang o‘ynagan O‘zbekiston milliy terma jamoasi mazkur reytingda 47-o‘rinni band etdi. Ta’kidlash lozimki, MDH mamlakatlari terma jamoalari orasida O‘zbekiston faqat Rossiyadan ortda qolmoqda.

ZIDAN 2007 YILDA FUTBOLDAN KETMOQCHI

12.02.2005. Zayniddin Zidan 2007 yilda futboldan ketishni rejalashtirmoqda. “Real Madrid” pleymeykerining jamoasi bilan tuzgan shartnomasi 2006-2007 yilgi mavsumda o‘z yakuniga yetadi. Shundan so‘ng to‘p sehrgari o‘z butsilarini mixga ilmoqchi. “Mening shartnomam 2007 yilgacha tuzilgan va bu futbol o‘ynashimning so‘nggi yili bo‘lishi mumkin. Lekin faoliyatimning chiroyli nihoyasi qaysidir ma’noda mening qo‘limda emas. 2007 yildan so‘ng o‘z ishimni futbolga bog‘liq ravishda davom ettirmoqchiman“, deydi Zidan. Aslida kelib chiqishi jazoirlik bo‘lgan ushbu futbolchi dastlab AS Kann, keyinchalik FS Jerondis de Bordo va Yuventusda o‘ynab ko‘rgan. 2001 yil “Qirollik klubi” tarkibiga kelib qo‘shilgan. Eslatib o‘tamiz, Zayniddin Zidan oxirgi marta 2004 yil fevralida “Real” bilan shartnomasini uzaytirish to‘g‘risida kelishib olgandi.

SEHRLI TAYOQCHA

12.02.2005. Muxlislar orziqib kutgan lahzalar tarix sahifalaridan joy olganiga bugun to‘rt kun bo‘ldi. Ko‘pchilik fikr nima haqda ketayotganini allaqachon anglagan bo‘lsa kerak. Minglab futbol ixlos-
mandlari bevosita, millionlab tomoshabinlar bilvosita kuzatgan O‘zbekiston—Saudiya Arabistoni uchrashuvi bir qator kutilgan va ayniqsa, kutilmagan vaziyatlarga boy bo‘ldi. Aslida termamizga shu kuni “kutilmagan” so‘zi begona bo‘lishi kerak edi. Lekin maydonda harakatlangan vakillarimiz arablardan, hatto hakamlardan ko‘proq xato qilishdi. Himoyada dastlabki daqiqalardayoq sezilgan kamchiliklar birinchi taym o‘rtalariga borib, yarim himoyaga, undan hujumga “yuqdi” shekilli, maydonda to‘p ham o‘yinchilarimizga yaqinlashmay qo‘ydi. Buni qaysidir ma’noda omadsizlikka yo‘yish mumkin. Xullas, birinchi bo‘lim shu taxlit davom etdi. Tanaffusdan so‘ng termamizning g‘alaba uchun, arablarning durang uchun harakat qilayotganligi aniq ko‘zga tashlandi. Buni vakillarimizning xatolar ko‘rsatkichi ancha pasayib, hujum qilish koeffitsienti bir qadar ko‘tarilganligi bilan asoslash mumkin. Birinchi bo‘lim uchun bahona bo‘lgan omadsizlik ikkinchisida haqiqiy ma’nosi uchun xizmat qildi. Chindan ham ikkinchi 45 daqiqalikda bizdan omad ochiqchasiga yuz o‘girdi. Yarim himoyachilarimizning chiroyli to‘p uzatishlari, hujumchilarimizning ketma-ket zarbalari raqiblarimiz himoyachilari yoki darvozabon tomonidan yo‘qqa chiqarilaverdi. Bu hol 80-daqiqalargacha davom etdi. Onda-sonda raqiblar tomonidan uyushtirilgan hujumlar himoyachilarimiz uchun unchalik jiddiy xavf tug‘dirmadi. Biroq matchning oxirgi 10 daqiqasi saudiyaliklarga yutuqli natijani qayd etish uchun kifoyadek tuyuldi. Himoyachilarimizning sun’iy o‘yindan tashqari holatlarni vujudga keltirishdagi xatoliklari zahiradan maydonga tushirilgan qariya futbolchi Samir al-Jobirni uchrashuvdagi dastlabki gol muallifiga aylantirdi. Shundan so‘ng odatdagidek biznikilar jonlanishdi, kuchaygandek bo‘lishdi. Sokin oqayotgan suv po‘rtanaga aylandi. Himoyadan boshlangan to‘p uzatishlar yarim himoyada biroz tezlashib, hujumda “dovul”ga aylandi. Gede ham tinch o‘tirmadi. Avvaliga himoyachilar sonini qisqartirib, forvardlarni ko‘paytirdi: A.Fyodorov o‘rniga M.Bikmoev tushirildi. So‘ngra, Shishelov yangi kuch—Anvarjon Soliev bilan almashtirildi. Endi bu «vobank» degani edi. Yoppasiga hujum taktikasi arablarni dastlab biroz shoshirib qo‘ydi, keyinchalik ular “o‘zan”ni o‘z yo‘liga solib yubordilar. Hakam to‘xtalishlar uchun uch daqiqa qo‘shib berdi. Kamikava ushbu qarorni qabul qilguncha ko‘pchilik o‘yingohni tark etgan va yanada ko‘proq odam televizorini o‘chirib qo‘ygan yoki kanalni o‘zgartirgan bo‘lsa kerak. “90 daqiqa hech narsa qila olmagan, 3 daqiqada nima ham qila olardi” deguvchilar ham umidsizlikka tushib, chiqish eshigini qidirayotgan, Komil Jumaev sharhi eshitilib turgan “gapiruvchi quti”larning ko‘pi gapirishdan to‘xtagan bir paytda mo‘’jiza ro‘y berdi. Menimcha, o‘shanda final hushtagi yangrashiga 30 sekund vaqt qolgan edi. So‘nggi daqiqalar milliy futbolimiz olamida o‘z “sehrli tayoqcha”mizni kashf etdi. Dastlabki bosqichning dastlabki o‘yinida kerakli durangni ta’minlagan o‘yinchi saudiyaliklarga qarshi kechgan bahsda haqiqiy qahramonlik ko‘rsatdi. To‘g‘rirog‘i, Anvarjon Soliev so‘nggi soniyalarda “Sabr qilsa g‘o‘radan holva bitishini” isbotlab qo‘ydi. Termamiz hujumchisi muxlislar qalbida umid qilsa bo‘ladigan sharafli kelajak shamlarini yoqdi, ya’ni JCh—2006 uchun dastlabki uchrashuvdagi minimal natijani taqdim etdi. Oldingi bosqichda ham Solievning goli keyinchalik termamizni final raundiga olib chiqishga hissa qo‘shgandi. Bu safar ham uning kiritgan chiroyli to‘pi Germaniyada o‘tkazilajak futbol chempionati eshiklarini ochib beruvchi kalit vazifasini bajarib bersa, ajab emas. Shunday qilib, dastlabki uchrashuv durang — 1:1.
S.MAXSUMOV, Sh.NAMOZOV

“LA-LIGA”NING AFSONAVIY FUTBOLCHISI

12.02.2005. “Real” — “Monako” “marshruti”dan so‘ng “Titanik” chiqib ketgan shahar Liverpulda “qo‘nim” topgan Fernando Morents haqida OAVda ko‘p gapirilmoqda, yozilmoqda. Nega oxirgi paytda ushbu o‘yinchi “sayyoh” futbolchiga aylanib qoldi? Aslida “qirollik klubi” tarixida u qanday iz qoldirgan?
Yuqorida keltirilgan savollarga quyida javob topishga va yana mavzuga uyg‘un ma’lumotlar berishga harakat qilamiz. Ko‘pchilik chempionatlarga nazar tashlar ekanmiz, bir o‘yinda oltitalab, yettitalab, hatto o‘n bittalab to‘p kiritgan charm to‘p ustalarini uchratamiz. Ispaniya “La-Liga”si ham bu holdan mustasno emas. Misol qilib ko‘hna qit’a grandlaridan biri “Real”ni olishimiz mumkin. Madrid klubida mega-trik qayd etganlarning ko‘pchiligi tarixda qolib ketgan. Ular juda kam. Hozirgilari allaqachon “qirollik klubi”ni tark etishgan, jumladan, Fernando Morents ham. Keling, yaxshisi bir chekkadan boshlaymiz. “Real”ning so‘nggi yirik g‘alabalar seriyasi (7:0 nazarda tutilmoqda) 1991/1992 yillardagi mavsumga to‘g‘ri keladi. O‘shanda poytaxt jamoasining navbatdagi “o‘ljasi” “Espanol” bo‘lgandi. Fernando Yerro o‘z pokkeri bilan o‘yinning asosiy qahramoniga aylangandi. Statistlar “Real” premeroda 7:0 hisobini o‘z foydasiga to‘qqiz marta qayd etganini e’tirof etishadi. O‘shalardan uchtasi “Kinta del Buitre”, ya’ni “Quzg‘unlar beshligi” — Butrageno davridan esdalik. Taxminan 80-yillarning ikkinchi yarmi bo‘lgan bu vaqt mobaynida “Real” “Sporting”, “Kastelon” va “Sevilya” golkiperlarini yetti martadan javobsiz “xafa” qilgan. Qolgan olti “jabrdiyda”ni topish uchun qaydnomalarni, arxivni qidirish, titkilash zarur bo‘ladi. Xullas, Morents olti yillik an’anani buzguncha, 1996 yil “Valyadolid”ning xorvatiyalik o‘yinchisi Alan Peternash oxirgi marta flesh sohibi bo‘lgandi. Bu “Ovedo” bilan bo‘lib o‘tgan va gollarga boy bo‘lgan (8:3) o‘yinida ro‘y bergandi. “Real” tarkibida esa, so‘nggi marta afsonaviy venger forvardi Frents Pushkash 1961 yilning 22 yanvarida “Elche” darvozasiga beshta aniq zarba yo‘llab, hisobning 8:0ga yetishini ta’minlagan edi. Madrid klubining “eski” o‘yinchilaridan yana Pepilo, Migel, Munos, Alsua va Alday ham penta-trik muallifi bo‘lishganini keltirib o‘tmoq lozim. Lekin, “Real” tarkibida hali hech kim besh goldan ortiq natijani bir o‘yinda ko‘rsata olmagan. Umuman olganda, “La –Liga”da uch futbolchi 90 minutda olti to‘p kiritishga muvaffaq bo‘lgan: Sarroy — “Atletiko”da, Mundo — “Valensiya”da va Sesar — “Granada”da. Mana shu uch iste’dod egasi oltilik sarhadini bosib o‘tgan. Ammo bu hammasi emas. Xalqona til bilan aytganda, bu hali holvasi. Chunki boshqa ikki o‘yinchi raqiblar darvozasini hech “uyalmasdan” yetti bor aniq nishonga olishgan. Ushbu zarbdor futbolchilar, ya’ni mashhur Kubala “Barselona” va Bata “Atletiko” tarkibida Ispaniyada qo‘sh rekord o‘rnatishgan. Morents esa, “qirollik klubi”da o‘z mega-trikiga 2002 yilning 10 fevral kuni “Las-Palmas” bilan bo‘lib o‘tgan matchda erishgan — yetti goldan beshtasi uning hisobiga yozilgan. Natija ham shunga yarasha — 7:0. Albatta “Real” foydasiga. Yana shunisi ham borki, Fernando 88-daqiqada belgilangan penaltini amalga oshira olmagandi. Agar 11 metrlik jarima to‘pi to‘g‘ri bajarilganda u shubhasiz, “Real” tarix kitobi zarvaraqlarida o‘ziga xos rekordchi sifatida joy olgan bo‘lardi. Biroq futbolda “agar” so‘zi ortiqchalik qiladi. Va bu bir necha bor o‘z isbotini topgan teorema. Morentsning “Real” - “Las-Palmas” o‘yinida qo‘lga kiritgan fleshi boshqa bu kabi ko‘rsatkichlardan ko‘p jihati bilan farqlanib turadi. Avvaliga u ushbu penta-trik bilan “Real” tarkibida urgan gollarini 97 taga yetkazib, yuzlikka ancha yaqinlashib oldi. Chempionat oxirigacha yuzinchi golini kiritishga ham ulgurdi. Ta’bir joiz bo‘lsa, “Las-Palmas” bilan bo‘lgan o‘yinda uning tandemdoshi Raul jarohati tufayli maydonga tusha olmagandi va bu ma’lum ma’noda Moroga “yordam” berib, uning “fenomenal portlashi”ga sababchi bo‘lgandi. Ajablanarli tomoni shundaki, Morents besh goldan to‘rttasini boshi bilan darvozaga kiritgandi. Albatta, bunda tabloda nomi qayd etilmagan Figuning xizmatlari beqiyos. Luish Fernandoning uch to‘piga assistentlik qilgandi.
“Palmas” bilan bo‘lib o‘tgan bahs kareramdagi eng yaxshi o‘yin bo‘lgan. Bu yoshda “Real” o‘yinchilaridan hech kim hatto xet-trikka erishmagandi”,- deya intervyu beradi keyinchalik forvard. Eslatib o‘tamiz, Morents 1976 yilning 5 aprelida tug‘ilgan. Yuqoridagi o‘yin esa, 2002 yilning 10 fevralida bo‘lib o‘tgandi. 2001-2002 yilgi mavsumda Moro Raul va Rivaldodan so‘ng to‘purarlar ro‘yxatida uchinchi bo‘ldi. Shuningdek, uning bosh bilan o‘ynash uslubi 70-yillar va 80-yillarning birinchi yarmida “Real”da porlagan yulduz, oyoqdan ko‘ra boshda yaxshi o‘yin namoyish etgan Karlos Santilyanoni eslatib yuborardi. Shuning uchun fanatlar uni “ikkinchi Santilyano” deb chaqirishga odatlanishdi.
Morentsning bir o‘zi tor-mor etgan “Las-Palmas” aslida bu bilan ikkinchi bor “Real”dan yirik va alamli mag‘lubiyat qabul qilishi edi. Chunki 1958-59 yilgi chempionatda ham Balear oroli vakillari 25-turda poytaxt jamoada rekord — 10:1 hisobi tufayli ochkosiz qolishgandi va xuddi shu mavsumda “Palmas” eng yuqori natijani... eng ko‘p to‘p o‘tkazib yuborish bo‘yicha ko‘rsatgandi. Balearliklarning darvozaboni Nacho Gonsales qayd etgan natijani hali hech kim “takrorlay” olmagan. U golkiperlar ichida koptokni o‘z darvozasiga “kuzatib” qo‘yish bo‘yicha liga tarixida birinchi o‘rinda turadi. Biroq “Santyago Bernabeu”da Morents tomonidan tepilgan penaltini qaytarishi Nachoning yuqori darajali posbon ekanligidan, biroz bo‘lsada darak berib turibdi. Gonsalesning antirekord o‘rnatishiga ko‘maklashib yuborgan, uning ustiga “Real” tarkibida penta- trik qayd etgan “kamyob hujumchi” Fernando Morents yaqin o‘tmishda 2002 yilgi jahon chempionatida ishtirok etgan Ispaniya terma jamoasi singari ko‘p omadsizliklarga uchradi. Dastlab, monegasklarga ijaraga berib yuborilgan iste’dod egasi o‘zi bilmagan holda “Real”ni chempionlar ligasidan chiqarib yubordi. Ko‘p o‘tmay u yana “gunohkor o‘g‘il” bo‘lib, “oq”lar tarkibiga kelib qo‘shildi. Bu yerda Raul, Ronaldo, saldan keyin Oven kabi o‘yinchilar unga zahira skameykasidan kattagina joy “taklif” qilishdi. Lekin “Monako” tarkibidagi yorqin o‘yinlar muvaffaqiyatsizliklarni oz bo‘lsa-da yuvib yubordi. Har holda zahira o‘rindig‘ida uzoq o‘tirib qolgan, uning ustiga beo‘xshov raqam bilan “taqdirlangan” o‘yinchi o‘tmishning yorqin damlaridan o‘ziga dalda izlashi, shu orqali kelajak rejalarini tuzishi tabiiy. Xayollarning haqiqatga aylanish kaliti esa, rahbariyat qo‘lida edi. Klub rahbarlarining ko‘zlarini moshdek ochib qo‘ygan “gunohkor o‘g‘il”ning taqdiri tezda hal qilindi. Bu yilgi qishki transfer bozoridan so‘ng u yetti million yevro evaziga “Liverpul”ga sotib yuborildi va «qizil»lar a’zosiga aylandi.
Saidjon MAXSUMOV

QO‘L YETGULIK MASOFA

09.02.2005. Bugun Toshkent vaqti bilan 15.45 da O‘zbekiston futbol terma jamoasi Jahon chempionati saralash bosqichining final raundida dastlabki uchrashuvni Saudiya Arabistoni terma jamoasiga qarshi o‘tkazadi. Xitoydagi mag‘lubiyatdan so‘ng, o‘ziga xos xulosa chiqarib olgan saudiyaliklar Toshkentda qattiq qarshilik ko‘rsatishlari tabiiy. Odatda, “qattiq qarshilik ko‘rsatish” jumlasi kuchsizroq jamoalarga nisbatan ishlatiladi. Bu bilan biz raqibimizni yuqoridagi birikmaga loyiq ko‘rmoqchi emasmiz. Hozirgi sharoitda bunday so‘zlar Janubiy Koreya, hatto Quvaytga ham to‘g‘ri kelmaydi. Fikrimizni futbol olamida ro‘y berayotgan kutilmagan hollar, sensatsiyalar to‘liq asoslaydi. Lekin Chin mamlakatida bo‘lib o‘tgan o‘yinlarda termamiz har holda oldiga qo‘ygan maqsadni uddaladi. Nimalarga qodir ekanligini isbotladi. Misol qilib, guruh bahsida ketma-ket uch bor bir xil hisob (1:0)da erishilgan g‘alabalarni, keltira olamiz. Bir-ikki futbolchilarimizning tajribasizligini hisobga olmaganda, ko‘rsatilgan natija ham ko‘ngildagidek bo‘ldi. Aslida, qit’a chempionatida birinchi o‘rinni egallashdan ko‘ra, mundialda nimchorak finalga chiqish sharafliroq, fikrimcha. Shunday sharafli ish debochasini Ravshan Haydarov boshlab bergandi. Keyinchalik, nemis mutaxassisi Yurgen Gede taklif etildi. Avvaliga yordamchi murabbiy lavozimida faoliyat yuritgan mutaxassis shu yil 26 yanvardan e’tiboran bosh murabbiy etib tayinlandi va terma jamoani o‘z qo‘liga oldi. Futbol tili bilan aytganda, federatsiya “Gedega sardorlik bog‘ichini taqib qo‘ydi”. Ko‘p o‘tmay termaning yangi, qaysidir ma’noda «eski» bosh murabbiysi 9 fevraldagi bahsda maydonga tushadigan taxminiy tarkibni e’lon qildi. Kuni kecha esa, optimal tarkib ro‘yxatini taqdim etdi. Termamizning 2006 yil nemislar yurtiga, Xudo xohlasa, qiladigan tashrifi nemis mutaxassisi tomonidan ta’minlanishiga ko‘pchilik ishonayapti. Buning ustiga, JCh-2006 eshiklari biz tomon har tomonlama ancha yaqin. Xuddi qo‘l uzatsa yetgudek. Biroq, do‘lana uchun toqqa chiqishga to‘g‘ri keladi. Toqqa chiqish ishonchi esa, sevimli jamoamizni qo‘llab yuborsa, ajab emas. Gedega yurtdoshlari Rekxagel, Fyoller singari mashhur bo‘lishlik O‘zbekiston terma jamoasi bilan amalga oshishini tilab qolamiz.
Saidjon MAXSUMOV tayyorladi.

GERMANIYAGA YAQINLASHAYOTGAN YO‘L

29.10.2005. O‘tayotgan haftada mamlakatimiz futboli hayotida o‘zgarish yuz berdi. Bosh jamoamiz— O‘zbekiston terma jamoasi bosh murabbiyligiga germaniyalik mutaxassis Yurgen Gyode tayinlandi. Yurtimizda faoliyat yurita boshlaganiga uncha ko‘p vaqt bo‘lmagan nemis mutaxassisi ishlagan jamoalarida (yoshlar termasi va milliy terma jamoa murabbiyi) o‘ziga xos qat’iyat bilan mehnat qilishini ko‘rsatib qo‘ydi. Ayniqsa, yoshlar terma jamoasi bilan “JCh – 2003” da ko‘rsatilgan qahramonliklar, milliy terma jamoa bilan “Xitoy —2004”da namoyish etilgan chiroyli o‘yinlar uning bugungi mavqeiga zina bo‘lgani, shubhasiz. Ravshan Haydarov va Yurgen Gyode juftligi endi Yurgen Gyode va Ravshan Haydarov juftligi sifatida “JCh - 2006” sari harakatni davom ettirishadi. Orzu qilish yaxshi. Asosli orzu esa, undanam yaxshi. Germaniyaga borishni orzu qilayotgan o‘zbekistonlik futbolchilar ajab emas Yurgen Klinsman boshchiligidagi Germaniya terma jamoasiga qarshi Yurgen Gyode boshchiligida ilk o‘yinda ishtirok etishsa. Har holda, O‘zbekiston terma jamoasi bosh murabbiyi ham nemis va Germaniya havosidan nafas olib o‘sgan. Garchi bular nazariy asoslar bo‘lsa-da, muxlislar terma jamoamizning amaliy asoslarini 2004 yil mavsumida bilib olishgan.

«PAXTAKOR» ITALIYADA DURANGGA ERISHDI

29.01.2005. Mamlakatimizning futbol bo‘yicha amaldagi chempioni va O‘zbekiston kubogi sohibi - Toshkentning «Paxtakor» jamoasi Italiyaning Viaredjo shahrida tashkil etilgan «Coppa Carnevale» an’anaviy xalqaro turnirida ishtirok etmoqda. Ellik yettinchi marotaba o‘tkazilayotgan mazkur xalqaro turnirda o‘zbekistonlik charm to‘p ustalaridan tashqari, Italiya, Germaniya, Angliya, Shveytsariya, Meksika, AQSh, Kamerun, Zambiya, Avstraliya, Isroil, Bolgariya, Serbiya va Chernogoriya hamda San-Marinoning yetakchi jamoalari futbolchilari g‘oliblik uchun kuch sinashmoqda. «Paxtakor» futbolchilari guruhdagi dastlabki uchrashuvni Italiyaning «Benevento» jamoasiga qarshi o‘tkazdi. Bellashuvda hisob ochilmadi - 0:0.

O‘ZBEKISTON - MDHDA IKKINCHI

26.01.2005. Xalqaro futbol uyushmalari federatsiyasi - FIFA dunyo mamlakatlari milliy terma jamoalarining yanvar oyi uchun yangi reyting jadvalini e’lon qildi. Unga ko‘ra besh karra jahon chempioni - Braziliya terma jamoasi hamon birinchi o‘rinni egallab turibdi. Keyingi pog‘onalarda Frantsiya hamda Argentina terma jamoalari qayd etilgan. O‘tgan yili O‘zbekiston milliy terma jamoasi yilni 47-pog‘onada yakunlagandi. Yangi reyting jadvalida ham bosh jamoamiz o‘z o‘rnini saqlab qoldi — 598 ochko bilan 47-pog‘onada qayd etildi. Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi mamlakatlari terma jamoalari orasida vakillarimiz 651 ochko jamg‘arib, 32-qatorni egallab turgan Rossiyadan keyingi o‘rinda bormoqda. MDHning qolgan vakillaridan hech biri kuchli ellik jamoa safida emas.

TERMA JAMOA SAFARDAN QAYTDI

26.01.2005. Futbol bo‘yicha O‘zbekiston milliy terma jamoasi joriy yildagi dastlabki rasmiy uchrashuvini 9 fevral kuni Toshkentda Saudiya Arabistoni terma jamoasiga qarshi o‘tkazadi. Mazkur muhim o‘yin 2006 yili Germaniyada o‘tkaziladigan jahon chempionati final qismiga chiqish uchun yakuniy saralash bosqichining guruh bahslarini boshlab beradi. Dastlabki uchrashuvgacha futbolchilarimizning Birlashgan Arab Amirligida ikki haftalik o‘quv-mashg‘ulot yig‘ini tashkil qilindi. Futbolchilarimiz u yerda dastlabki sinov uchrashuvini Rossiya chempionati vakili «Rostov»ga qarshi o‘tkazdi, hisob - 1:1. Raqib darvozasiga javob to‘pini «Paxtakor» yarim himoyachisi Leonid Koshelev kiritdi. Ikkinchi sinov uchrashuvi Ukrainaning ko‘pkarra chempioni «Dinamo» (Kiev) jamoasiga qarshi o‘tkazildi. Birinchi bo‘limda «Dinamo» jamoasi darvozaboni A.Shovkovskiy hamda himoyachilar Ilyos Zeytullaev, Andrey Akopyants va Ulug‘bek Baqoev tomonidan yo‘llangan zarbalarni va xavfli hujumlarni qaytarishga muvaffaq bo‘ldi. Lekin, bo‘lim tugashiga bir daqiqa qolganida, kievliklar himoyachisi jarima maydonchasida Ulug‘bek Baqoevga nisbatan o‘yin qoidasini buzgani uchun belgilangan penaltini Server Jeparov aniq bajarib, hisobni ochdi - 1:0. Ikkinchi bo‘limda ukrainalik himoyachilar xatosidan foydalangan Andrey Akopyants ikkinchi golni kiritdi. Har ikki jamoa murabbiylarining kelishuviga ko‘ra, «Dinamo» safida to‘p surgan O‘zbekiston terma jamoasi hujumchisi Maksim Shatskix ukrainaliklarni mag‘lubiyatdan qutqarib qoldi. Maksim 58-daqiqada Ignatiy Nesterov darvozasini aniq nishonga oldi. O‘yin tugashiga to‘qqiz daqiqa qolganida M.Verpakovskis M.Shatskix oshirgan to‘pni darvozaga aniq yo‘lladi. Hisob tenglashgach, O‘zbekiston terma jamoasi ham hujumni kuchaytirdi. 87-daqiqada Server Jeparov uzoq masofadan kievliklar darvozasini aniq nishonga oldi. Biroq, uchrashuvning so‘nggi daqiqasida M.Shatskix I.Nesterov darvozasiga ikkinchi golini kiritib, yana hisobdagi farqni tenglashtirdi. Birlashgan Arab Amirliklaridagi o‘quv-mashg‘ulot yig‘ini muvaffaqiyatli yakunlandi.

MUHIM UCHRASHUV — OLDINDA

19.01.2005. Moskva shahrida futbol bo‘yicha MDH mamlakatlari chempionlari kubogi uchun tashkil etilgan an’anaviy musobaqada ishtirok etayotgan jamoalar ikkinchi tur uchrashuvlarini o‘tkazdi. Turnirda besh karra O‘zbekiston chempioni – Toshkentning «Paxtakor» jamoasi mamlakatimiz sharafini himoya qilmoqda. Uning yetakchi o‘yinchilari milliy terma jamoamiz tarkibida Birlashgan Arab Amirliklarida o‘quv mashg‘ulot yig‘inlarida qatnashayotgani bois, maydonga asosan yosh futbolchilar tushdi. Dastlab «Paxtakor»ning yosh futbolchilari Gruziya chempioni «Tbilisi» jamoasiga 0:1 hisobida imkoniyatni boy bergan bo‘lsa, keyingi uchrashuvda vaziyatni o‘ngladi. «V» guruhidagi ikkinchi uchrashuvni Qirg‘iziston chempioni —«Dordoy-Dinamo» jamoasiga qarshi o‘tkazdi. Yarim himoyachi Anzur Ismoilov toshkentliklarga g‘alaba keltirgan yagona golga muallif bo‘ldi. Shunday qilib, “Paxtakor”chilar chorak finalga chiqish imkoniyatini saqlab qoldi.

SARDOR HALI KERAK...

19.01.2005. Fransiya chempioni "Lion" 28 yoshli sardori Klaudio Kasapa bilan 2007 yilning iyuniga qadar shartnomani uzaytirdi. Kasapa 2004 yil 30 oktyabr kuni "Strasbur" bilan o'yinda jarohat olgandi. Sardor ikki haftalardan keyin maydonga qaytishi kutilmoqda. "Klaudioning klubimiz uchun ko'p mehnati singganligini inobatga olib u bilan shartnomani uzaytirdik,-deydi "Lion" xo'jayini Jan Mishel Ola.- O'ylaymanki, uning sport formasi a'lo darajada".

SINOV YAQINLASHMOQDA...

19.01.2005. Yaponiya terma jamoasi bosh murabbiyi Ziko Xidetoshi Nakataning o'yinlaridan qoniqmayapti. Shuning uchun murabbiy Nakatani o'rtoqlik uchrashuvlarida sinovdan o'tkazmoqchi. Italiyaning "Fiorintina" klubida o'ynayotgan Nakata so'nggi paytlarda Zikoning tanqidlariga uchrab kelmoqda. Yaponlar jahon chempionati saralash bahslari oldidan o'rtoqlik uchrashuvlarida maydonga tushmoqchi. Xususan, kunchiqr yurt vakillari 29 yanvar kuni Yokogama o'yingohida Qozog'iston termasi bilan, 2 fevral kuni esa Saitama o'yingohida Suriya termasi bilan kuch sinashadi. Yaponlar jahon chempionatiga saralash o'yinlarida o'ziga xos "o'lim guruhi"dan o'rin olgan. Yaponiyaning raqiblari ancha jiddiy- Eron, Bahrayn va KXDR terma jamoalaridir. 9 fevral kuni dastlabki uchrashuvda Ziko shogirdlari "o'z uylarida" KXDR terma jamoasini qabul qilishadi.

DEVID ISPANCHA GAPIRA BOSHLADI

16.01.2005. Angliya terma jamoasining sardori Devid Bekxem Madridning «Real» jamoasi o‘tkazgan matbuot konferentsiyasida birinchi bor omma oldida ispan tilida gapirishga harakat qildi, deb xabar beradi Reuters axborot agentligi. «Atletiko»ga qarshi o‘yin hammamiz uchun yaxshi bo‘ldi» dedi u ingliz va ispan tillarini qorishtirib. Ayni kunlarda Devid haqida ham ancha-muncha gap-so‘zlar yuribdi. Ba’zi xabarlarga qaraganda, «Real» undan voz kechmoqchi ham bo‘layapti. Klubning bu fikri «Chelsi» rahbariyatiga yoqib tushdi. Ular bu futbolchini ham sotib olish harakatiga tushib qolishdi. Bekxem o‘tgan yilda o‘zining yomon natija ko‘rsatganligini izohlar ekan, «Doimo tanqid qilishga sabab topiladi. Agar yomon o‘yin ko‘rsatsang, sening faoliyating tugagan hisoblanadi va sen qariganga chiqib qolasan. Endigina 29 yoshga kirdim. Yana besh-olti yil yaxshi o‘yin ko‘rsatishim mumkin», – dedi u matbuot anjumanida. Futbolchi yaqin orada Angliyaga qaytish niyatida emas. U «Real» jamoasi o‘zi bilan shartnomani 2007 yilgacha uzaytirishidan umidvor.

O’ZBEKISTON – OSIYODA TO’RTINCHI!

12.01.2005. Germaniyaning Visbaden shahrida joylashgan Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi - IFFHS dunyodagi eng kuchli milliy chempionatlarning yangi reyting jadvalini e’lon qildi. Reyting mamlakatlarning eng kuchli beshta jamoasi tomonidan o‘n ikki oy davomida milliy chempionat va xalqaro uchrashuvlarda to‘plangan ochkolar asosida tuzildi. Xalqaro federatsiya mutaxassislarining hisob-kitobi bo‘yicha Ispaniya «primero»si 2004 yilning eng kuchli chempionati deb e’tirof etilgan. Shuningdek, kuchli uchlikdan Angliya chempionatining premer-ligasi va Italiyaning «A» seriyasi joy oldi. 2004 yilda ham «Paxtakor»ning chempionligi bilan tugagan O‘zbekiston chempionati jahon reytingida 57-o‘rinni egalladi. Osiyo mamlakatlari orasida milliy chempionatimiz Janubiy Koreya, Yaponiya va Saudiya Arabistoni birinchiliklaridan so‘ng to‘rtinchi pog‘onada qayd etilgan.

MUXLISLAR UCHUN JAVOBGARLIK

12.01.2005. Ispaniya Futbol Federatsiyasi Madridning "Atletiko" klubini jarimaga tortishi mumkin. Gap shundaki, klub muxlislari o'tgan hafta "Real" bilan uchrashuvda quyushqondan chiqib ketishgan. O'yinga hakamlik qilgan Alfonso Peres Burrulning qayd etishicha, muxlislar bir ovozdan jo'r bo'lib "Real" a'zosi Roberto Karlosni "Maymun", deya xaqorat qilishgan. Federatsiya yaqin kunlarda o'z qarorini chiqaradi. Jazo sifatida "Atletiko" keyingi uchrashuvni neytral maydonda o'tkazishi yoki jarima to'lashi kerak bo'ladi.

REYTING E'LON QILINDI

12.01.2005. Xalqaro futbol tarixi va statistikasi tashkiloti 2004 yil yakunlari bo'yicha jahon klublari reytingini e'lon qildi. Unga ko'ra Ispaniyaning "Valensia" klubi birinchi o'rinni band etib turibdi. Shuningdek, kuchli beshlikdan "Boka Xuniors" (Argentina), "Manchester Yunayted" (Angliya), "Real M" (Ispaniya), "Arsenal" (Angliya)lar o'rin olishgan. MDH davlatlari orasidan Moskvaning SSKA klubi 59-o'rinda turibdi. Toshkentning "Paxtakor" klubi esa 2004 yilni 97-o'rinda yakunladi.

QICHQIRIQLAR TINMADI

12.01.2005. Madridning “Atletiko” futbol klubi mamlakat futbol federatsiyasi oldida javob beradigan bo‘ldi. Sababi, “Real” bilan bo‘layotgan uchrashuvda “Atletiko” ishqibozlari irqchilik kayfiyatini namoyish etib, tinimsiz haqoratli qichqirishdi. “Real”ning braziliyalik o‘yinchisi Roberto Karlos irqchilar uchun asosiy nishon bo‘ldi. O‘yin “Visente Kalderone” stadionida bo‘lib o‘tayotgan edi. Rasmiy vakil tomoshabinlarga qarata ovoz kuchaytirgichlar orqali murojaat qilib, bu qichqiriqlarni to‘xtatishni so‘ragan, ammo, uning gapini hech kim inobatga olmagan. Eng qizig‘i, Ispaniya hukumati o‘yindan avval 70 ming tomoshabin uchun “Yevroshou” tashkil qilgan edi.

FIFA FUTBOL QOIDALARINI O‘ZGARTIRMOQCHI

08.01.2005. Xalqaro futbol Federatsiyasi Prezidenti Yozef Blatter bir qator futbol qoidalarini o‘zgartirishga qaror qildi. Shuning uchun Prezident 2011 yilgacha dunyo futboliga rahbarlik qilib turishga roziligini ham bildirdi. Stokgolmda bergan intervyusida u asosan “o‘yindan tashqari holat”dagi qoidalarni soddalashtirish niyatida ekanligini aytdi. Shuningdek, 69 yoshli Blatter “o‘yindan tashqari holatni” belgilab beruvchi elektron yordamchilarga ham qarshiligini bildirdi

HAMMASI «CHELSI» HAQIDA

08.01.2005. Angliyaning “Chelsi” klubi rahbari Roman Abramovich Petr Chex uchun 7,1 mln, Paulo Ferreyra uchun 13,2 mln, Aryan Robben uchun 12 mln, Mateya Kejman uchun 5 mln, Dide Drogba uchun 24,5 mln, Tiago uchun 10 mln. funt sterling to‘ladi. Chexlarning yarim himoyachisi Irji Yaroshik ham Moskvaning SSKAsidan “Chelsi”ga o‘tdi. U endi 2,5 yil mana shu jamoada to‘p suradi. Yana bir Chexiya termasi darvozaboni Petr Chex ham London klubida ikki nafar Sharqiy Yevropa futbolchilari — rossiyalik Aleksey Smertin va serb millatiga mansub Mateya Kejman bilan o‘yinlarni o‘tkazadi. Hammasidan ham hayratlanarlisi Roman Abramovich “Marsel” jamoasi hujumchisi Dide Drogbani 24,5 mln. funtga sotib olgani. Bu taxminan 45 mln. AQSh dollari degani. 26 yoshli futbolchi seshanba kuni meditsina ko‘rigidan o‘tdi va uch yillik shartnomani imzoladi. Portugaliyalik yarim himoyachi Tiago ham “Chelsi” tarkibida o‘yinlarni o‘tkazadigan bo‘ldi. 23 yoshli yigitcha ham uch yil davomida London jamoasi sharafini himoya qiladi. Roman Abramovich unga 10 mln. funt to‘ladi. Shuncha o‘yinchini sotib olgan “Chelsi” klubi rahbariyati bosh murabbiyni ham almashtirdi. Bu o‘ringa Joze Mourinu loyiq ko‘rildi. Joze dunyoda katta maosh oladigan trenerlardan biri. U yiliga 5 mln. funt sterling atrofida pul ishlab topadi. Londonda o‘tgan mutbuot anjumanida u “Chelsi”ning bosh murabbiyi deb tanishtirildi. Mourinu uch yil davomida “Chelsi” yigitlari bilan ishlaydi. Mourinu o‘tgan yili Portugaliyaning “Portu” klubiga mamlakat chempionligini va UYeFA Kubogini olib bergan edi. Bu yilgi mavsumda esa, “Portu” Chempionlar Ligasi g‘olibi va ikkinchi bor Portugaliyaning eng yaxshi jamoasi bo‘ldi. Italyan Klaudio Ranerini esa, Roman Abramovich bosh murabbiylikdan bo‘shatdi. Matbuot anjumanida klubga o‘tgan har bir futbolchi, “Chelsi”da o‘ynash orzusi bo‘lganligini va yangi mavsumda o‘zlariga bildirilgan ishonchni oqlashni aytib o‘tdi.

SHEVCHENKO VA KLICHKO MAMLAKAT QAHRAMONLARI

05.01.2005. Kuni kecha Ukrainada yana bir e’tiborga loyiq voqea ro‘y berdi. Amaldagi prezident Leonid Kuchma o‘zining so‘ngi qarorlaridan birini qabul qildi. U ikki yetakchi sportchini mamlakat qahramoni ordeni bilan mukofotlash haqidagi qarorni qabul qildi. Davlat rahbari o‘z qarori bilan Ukrainada xizmat ko‘rsatgan sport ustasi, Yevropaning 2004 yildagi eng zo‘r futbolchisi deb tan olingan Andrey Shevchenkoni va og‘ir vaznda eng nufuzli yo‘nalish sanaladigan Butunjahon boks federatsiyasi(WBC)da chempionlik kamarini o‘zida saqlab kelayotgan Vitaliy Klichkolarni sportda erishgan yutuqlari va mamlakat sporti ravnaqiga qo‘shgan hissasilari uchun hamda mamlaktning jahondagi nufuzini oshirish uchun qilgan xizmatlari uchun taqdirladi. Davlat rahbari shaxsan o‘zi sportchilarga ordenlarni topshirar ekan, - “Ukraina nomi Yevropada Andrey Shevchenkodek yulduz bilan e’tiborli” - deb ta’kidladi.  

DUNYONING 100 TA ENG YAXSHI FUTBOL KLUBI

ROMARIO FUTBOLDAN KETMOQCHI